© Hollandse Hoogte / Peter Hilz

CO2-prijs emissiehandel

Om de uitstoot van broeikasgassen kosteneffectief terug te dringen is de Europese Unie in 2005 gestart met een emissiehandelsysteem. De CO2-prijs was hoog, 30 euro per ton in 2008, maar schommelt sinds 2012 tussen de 3 en 9 euro per ton.

CO2-prijs emissiehandel (euro per ton; termijncontracten; maandgemiddelden; gedefleerd naar 2015 prijsniveau)
 CO2-prijs
2007 jan17,3
2007 feb15,5
2007 mrt17,3
2007 apr19,2
2007 mei23,6
2007 jun25,2
2007 jul22,7
2007 aug21,8
2007 sep23,4
2007 okt24,7
2007 nov25
2007 dec24,7
2008 jan24,1
2008 feb22,5
2008 mrt23,6
2008 apr26,5
2008 mei27,6
2008 jun29,7
2008 jul28,1
2008 aug25,6
2008 sep26
2008 okt22,7
2008 nov18,7
2008 dec16,6
2009 jan14
2009 feb10,2
2009 mrt12
2009 apr14,3
2009 mei16
2009 jun14,5
2009 jul14,7
2009 aug15,7
2009 sep15,2
2009 okt15,1
2009 nov14,5
2009 dec14,3
2010 jan14
2010 feb13,9
2010 mrt13,8
2010 apr15,2
2010 mei16,4
2010 jun16,5
2010 jul15,3
2010 aug15,8
2010 sep16,5
2010 okt16,4
2010 nov15,8
2010 dec15,1
2011 jan14,6
2011 feb15,1
2011 mrt16,5
2011 apr16,9
2011 mei16,8
2011 jun15,5
2011 jul12,9
2011 aug12,6
2011 sep12,1
2011 okt10,6
2011 nov9,5
2011 dec7,5
2012 jan7
2012 feb8,4
2012 mrt7,5
2012 apr6,8
2012 mei6,6
2012 jun7,1
2012 jul7,5
2012 aug7,6
2012 sep7,8
2012 okt7,9
2012 nov7,5
2012 dec6,6
2013 jan5,2
2013 feb4,6
2013 mrt4,1
2013 apr3,8
2013 mei3,5
2013 jun4,2
2013 jul4,2
2013 aug4,4
2013 sep5,2
2013 okt4,9
2013 nov4,5
2013 dec4,8
2014 jan5
2014 feb6,4
2014 mrt5,9
2014 apr5,2
2014 mei5
2014 jun5,6
2014 jul5,9
2014 aug6,2
2014 sep6
2014 okt6,1
2014 nov6,9
2014 dec6,9
2015 jan7
2015 feb7,3
2015 mrt6,8
2015 apr7
2015 mei7,4
2015 jun7,4
2015 jul7,7
2015 aug8,1
2015 sep8,1
2015 okt8,3
2015 nov8,5
2015 dec8,3
2016 jan6,8
2016 feb5,2
2016 mrt4,9
2016 apr5,7
2016 mei5,9
2016 jun5,6
2016 jul4,6
2016 aug4,7
2016 sep4,3
2016 okt5,7
2016 nov5,6
2016 dec5,1
2017 jan5,2
2017 feb5,1
2017 mrt5
2017 apr4,6
2017 mei4,6
2017 jun4,8
2017 jul5,2
2017 aug5,5
2017 sep6,6
2017 okt7,1
2017 nov7,4
2017 dec7,3
Bron: PBL/NEV

Kader

De grote uitstoters van broeikasgassen in de EU zijn verplicht om deel te nemen aan het emissiehandelsysteem (ETS). Met dit systeem wordt circa 40 procent van de EU-broeikas-gasuitstoot gereguleerd. De Europese Unie heeft als doel dat de ETS-uitstoot in 2020 minimaal 21 procent lager is dan in 2005. Voor de hoogte van de CO2-prijs geldt geen doelstelling. Deze wordt door de markt vastgesteld.

Elk deelnemend bedrijf aan het emissiehandelsysteem dient jaarlijks zoveel emissierechten in te leveren als het aan broeikasgassen heeft uitgestoten. Hierbij wordt een deel van de emissierechten gratis aan bedrijven toegewezen. Als een bedrijf rechten overhoudt, kan het deze verhandelen. Als een bedrijf te weinig rechten heeft dan kan het emissierechten bijkopen of door doelgerichte investeringen de uitstoot naar beneden brengen. Hoe hoger de CO2-prijs, hoe interessanter de tweede optie zal zijn.

Analyse

Halverwege 2008 piekte de CO2-prijs op 30 euro per ton om vervolgens snel te zakken naar 10 euro per ton. Daarna schommelde de CO2-prijs rond 15 euro per ton. In 2011 zette een nieuwe daling in. Twee jaar later is de CO2-prijs gezakt naar 4 euro per ton. Daarna nam de prijs geleidelijk toe naar 8 euro per ton om in 2016 weer te zakken naar 5 euro per ton. Na de zomer van 2017 is de prijs gestegen naar 7 euro per ton. Op basis van louter de CO2-prijs was het in de periode 2007–2011 aantrekkelijker om in een lagere uitstoot te investeren dan in de afgelopen zes jaar.

Internationale vergelijking

In 2016 is de broeikasgasuitstoot door ETS-bedrijven in de Europese Unie 27 procent lager dan in 2005. Hiermee is het EU-doel, 21 procent reductie in 2020, al gehaald. Nederland heeft hieraan nauwelijks bijgedragen. Ook Duitsland en Polen blijven achter. Aan de andere kant hebben Verenigd Koninkrijk, Spanje, Italië en Frankrijk hun bijdrage geleverd door gezamenlijk in 2016 een 40 procent lagere ETS-uitstoot te realiseren dan in 2005.

CO2-uitstoot van bedrijven in emissiehandelsysteem (%-mutatie 2016 t.o.v. 2005)
 Verandering CO2 uitstoot
Luxemburg-48,5
Verenigd Koninkrijk-46,4
Spanje-38,3
Italië-37,4
Griekenland-37,2
Denemarken-35
België-34,4
Hongarije-34,3
Frankrijk-34,1
Portugal-33
Slowakije-26,8
Slovenië-26
Finland-23,5
Ierland-22,2
Tsjechië-21,6
Oostenrijk-19,6
Zweden-17,2
Duitsland-12,7
Polen-10,5
Noorwegen-6,1
Nederland-4,3
IJsland0,8
Estland4,5
Bron: European Environment Agency