© Hollandse Hoogte / Peter Hilz

CO2-prijs emissiehandel

Om de uitstoot van broeikasgassen kosteneffectief terug te dringen is de Europese Unie in 2005 gestart met een emissiehandelsysteem. De CO2-prijs was hoog, 30 euro per ton in 2008, maar schommelt sinds 2012 tussen de 3 en 9 euro per ton.

CO2-prijs emissiehandel (euro per ton; termijncontracten; maandgemiddelden; gedefleerd naar 2015 prijsniveau)
   CO2-prijs
2007jan17,3
feb15,5
mrt17,3
apr19,2
mei23,6
jun25,2
jul22,7
aug21,8
sep23,4
okt24,7
nov25
dec24,7
2008jan24,1
feb22,5
mrt23,6
apr26,5
mei27,6
jun29,7
jul28,1
aug25,6
sep26
okt22,7
nov18,7
dec16,6
2009jan14
feb10,2
mrt12
apr14,3
mei16
jun14,5
jul14,7
aug15,7
sep15,2
okt15,1
nov14,5
dec14,3
2010jan14
feb13,9
mrt13,8
apr15,2
mei16,4
jun16,5
jul15,3
aug15,8
sep16,5
okt16,4
nov15,8
dec15,1
2011jan14,6
feb15,1
mrt16,5
apr16,9
mei16,8
jun15,5
jul12,9
aug12,6
sep12,1
okt10,6
nov9,5
dec7,5
2012jan7
feb8,4
mrt7,5
apr6,8
mei6,6
jun7,1
jul7,5
aug7,6
sep7,8
okt7,9
nov7,5
dec6,6
2013jan5,2
feb4,6
mrt4,1
apr3,8
mei3,5
jun4,2
jul4,2
aug4,4
sep5,2
okt4,9
nov4,5
dec4,8
2014jan5
feb6,4
mrt5,9
apr5,2
mei5
jun5,6
jul5,9
aug6,2
sep6
okt6,1
nov6,9
dec6,9
2015jan7
feb7,3
mrt6,8
apr7
mei7,4
jun7,4
jul7,7
aug8,1
sep8,1
okt8,3
nov8,5
dec8,3
2016jan6,8
feb5,2
mrt4,9
apr5,7
mei5,9
jun5,6
jul4,6
aug4,7
sep4,3
okt5,7
nov5,6
dec5,1
2017jan5,2
feb5,1
mrt5
apr4,6
mei4,6
jun4,8
jul5,2
aug5,5
sep6,6
okt7,1
nov7,4
dec7,3
Bron: PBL/NEV

Kader

De grote uitstoters van broeikasgassen in de EU zijn verplicht om deel te nemen aan het emissiehandelsysteem (ETS). Met dit systeem wordt circa 40 procent van de EU-broeikas-gasuitstoot gereguleerd. De Europese Unie heeft als doel dat de ETS-uitstoot in 2020 minimaal 21 procent lager is dan in 2005. Voor de hoogte van de CO2-prijs geldt geen doelstelling. Deze wordt door de markt vastgesteld.

Elk deelnemend bedrijf aan het emissiehandelsysteem dient jaarlijks zoveel emissierechten in te leveren als het aan broeikasgassen heeft uitgestoten. Hierbij wordt een deel van de emissierechten gratis aan bedrijven toegewezen. Als een bedrijf rechten overhoudt, kan het deze verhandelen. Als een bedrijf te weinig rechten heeft dan kan het emissierechten bijkopen of door doelgerichte investeringen de uitstoot naar beneden brengen. Hoe hoger de CO2-prijs, hoe interessanter de tweede optie zal zijn.

Analyse

Halverwege 2008 piekte de CO2-prijs op 30 euro per ton om vervolgens snel te zakken naar 10 euro per ton. Daarna schommelde de CO2-prijs rond 15 euro per ton. In 2011 zette een nieuwe daling in. Twee jaar later is de CO2-prijs gezakt naar 4 euro per ton. Daarna nam de prijs geleidelijk toe naar 8 euro per ton om in 2016 weer te zakken naar 5 euro per ton. Na de zomer van 2017 is de prijs gestegen naar 7 euro per ton. Op basis van louter de CO2-prijs was het in de periode 2007–2011 aantrekkelijker om in een lagere uitstoot te investeren dan in de afgelopen zes jaar.

Internationale vergelijking

In 2016 is de broeikasgasuitstoot door ETS-bedrijven in de Europese Unie 27 procent lager dan in 2005. Hiermee is het EU-doel, 21 procent reductie in 2020, al gehaald. Nederland heeft hieraan nauwelijks bijgedragen. Ook Duitsland en Polen blijven achter. Aan de andere kant hebben Verenigd Koninkrijk, Spanje, Italië en Frankrijk hun bijdrage geleverd door gezamenlijk in 2016 een 40 procent lagere ETS-uitstoot te realiseren dan in 2005.

CO2-uitstoot van bedrijven in emissiehandelsysteem (%-mutatie 2016 t.o.v. 2005)
 Verandering CO2 uitstoot
Luxemburg-48,5
Verenigd Koninkrijk-46,4
Spanje-38,3
Italië-37,4
Griekenland-37,2
Denemarken-35
België-34,4
Hongarije-34,3
Frankrijk-34,1
Portugal-33
Slowakije-26,8
Slovenië-26
Finland-23,5
Ierland-22,2
Tsjechië-21,6
Oostenrijk-19,6
Zweden-17,2
Duitsland-12,7
Polen-10,5
Noorwegen-6,1
Nederland-4,3
IJsland0,8
Estland4,5
Bron: European Environment Agency