4. Gemiddelde afgelegde afstand per verplaatsing

De totale reizigerskilometers zijn te ontleden in aantallen verplaatsingen en verplaatsingsafstanden. Dit hoofdstuk richt zich op de gemiddelde afgelegde afstand per reguliere verplaatsing en die wordt uitgesplitst naar vervoerwijze en naar motief. Evenals bij het gemiddeld aantal verplaatsingen per persoon per dag in het voorgaande hoofdstuk, wordt bij de afgelegde afstand per verplaatsing alleen gerekend met reguliere verplaatsingen. Voor deze indicator wordt vooral informatie op verplaatsingsniveau gebruikt. Echter, bij de indeling naar vervoerwijze wordt voor alle reguliere verplaatsingen gekeken naar de som van de ritafstanden per ritvervoermiddel (bijvoorbeeld de fiets) en deze wordt vervolgens gedeeld door het totaal aantal verplaatsingen waarvan (in dit geval) de fiets het hoofdvervoermiddel is.

Gemiddelde afstand per verplaatsing naar vervoerwijze

In de tabellen 4.1 wordt de gemiddelde afstand per verplaatsing in Nederland van inwoners van Noordvleugel in particuliere huishoudens weergegeven naar vervoerwijze.

4.1a Gemiddelde afstand per reguliere verplaatsing van inwoners van Noordvleugel van 6 jaar of ouder in kilometers naar ritvervoerwijze
per jaar, alle dagen¹⁾
	2019	2020	2021	2022	2023	2024	Verschil 2024 t.o.v. 2023 (%)
Totaal	12,6	10,2*	10,6	11,2	10,9	11,4	+5
Personenauto als bestuurder	19,8	17,2*	18,9*	19,6	18,7	18,7	0
Personenauto als passagier	20,0	19,9	21,2	22,5	19,0*	21,9	+15
Trein	41,7	38,1	39,9	41,5	37,5	41,9	+12
Bus/tram/metro	13,2*	11,1*	11,9	11,4	12,2	11,9	-2
Brom-/snorfiets	6,5	5,5	6,2	5,7	6,6	6,7	+2
Fiets²⁾	3,9	4,1	4,1	3,9	4,0	3,9	-2
Lopen	2,1	2,1	2,2	2,1	2,0	2,2	+7
Overig (incl. bestelauto)	27,2	20,2	17,4	21,0	19,7	23,7	+20
* Cijfer wijkt significant af van het cijfer van het voorgaande jaar. ¹⁾ Alle dagen, dus maandag tot en met zondag inclusief feestdagen. ²⁾ 'Fiets' omvat zowel de elektrische fiets, de niet-elektrische fiets als de speedpedelec.

4.1b Gemiddelde afstand per reguliere verplaatsing van inwoners van Noordvleugel van 6 jaar of ouder in kilometers naar ritvervoerwijze
per jaar, werkdagen¹⁾
	2019	2020	2021	2022	2023	2024	Verschil 2024 t.o.v. 2023 (%)
Totaal	11,8	9,6*	9,8	10,4	10,2	10,5	+2
Personenauto als bestuurder	19,4	17,0*	18,1	19,0	18,0	17,6	-2
Personenauto als passagier	15,9	16,7	18,6	19,7	15,0*	17,4	+16
Trein	38,9	37,6	37,5	41,5	36,9	40,4	+10
Bus/tram/metro	13,6*	11,4*	11,8	11,5	12,1	12,1	0
Brom-/snorfiets	6,0	5,6	4,9	5,2	6,7*	6,7	-1
Fiets²⁾	3,7	3,8	3,9	3,8	3,9	3,7	-5
Lopen	2,0	2,0	2,0	1,9	1,9	2,0	+5
Overig (incl. bestelauto)	26,3	20,5	17,3	21,1	19,5	24,7	+26
* Cijfer wijkt significant af van het cijfer van het voorgaande jaar. ¹⁾ Werkdagen: maandag tot en met vrijdag exclusief feestdagen. ²⁾ 'Fiets' omvat zowel de elektrische fiets, de niet-elektrische fiets als de speedpedelec.

4.1c Gemiddelde afstand per reguliere verplaatsing van inwoners van Noordvleugel van 6 jaar of ouder in kilometers naar ritvervoerwijze
per jaar, weekend- en feestdagen¹⁾
	2019	2020	2021	2022	2023	2024	Verschil 2024 t.o.v. 2023 (%)
Totaal	14,8	11,9*	12,9	13,3	12,7	14,1	+11
Personenauto als bestuurder	20,9	17,8*	21,1*	21,1	20,6	21,8	+6
Personenauto als passagier	25,5	24,5	24,8	25,9	23,9	27,6	+16
Trein	54,4	39,7*	48,4	41,3	40,3	47,3	+17
Bus/tram/metro	11,8	10,1	12,3	11,3	12,5	11,2	-11
Brom-/snorfiets	.	.	.	.	.	.	.
Fiets²⁾	4,5	5,1	5,0	4,5	4,2	4,6	+9
Lopen	2,3	2,4	2,5	2,5	2,3	2,6	+13
Overig (incl. bestelauto)	29,9	19,2	17,9	20,4	20,6	20,9	+1
* Cijfer wijkt significant af van het cijfer van het voorgaande jaar. ¹⁾ Weekenddagen: zaterdag en zondag. Feestdagen: nieuwjaarsdag, Goede Vrijdag, beide paasdagen, Koningsdag, Bevrijdingsdag, Hemelvaartsdag, beide pinksterdagen, beide kerstdagen en oudjaarsdag. ²⁾ 'Fiets' omvat zowel de elektrische fiets, de niet-elektrische fiets als de speedpedelec.

Net als in voorgaande jaren is in beide onderzoeksjaren de gemiddelde verplaatsingsafstand op weekend- en feestdagen het grootst, namelijk 14,1 kilometer.

Eén van de weinige externe bronnen die rapporteert over de gemiddelde afstand per verplaatsing (en ook nog op regionaal niveau) is de Staat van het OV (CROW, 2025). De gemiddelde reisafstand van een reiziger staat voor de OV-autoriteiten Vervoerregio Amsterdam, Provincie Noord-Holland en Provincie Flevoland apart in het dashboard. Om tot een gemiddelde reisafstand deze drie OV-autoriteiten gezamenlijk te komen is een kleine berekening benodigd. Door de reizigerskilometers per OV-autoriteit bij elkaar op te tellen en te delen door de som van het aantal instappers, kan worden berekend dat de gemiddelde afstand per reis in 2024, net zoals in 2023, 4,7 kilometer is. Deze berekening is uitgevoerd op de afgeronde getallen in het dashboard wat voor een kleine onnauwkeurigheid zorgt. Verder zijn de cijfers van deze externe bron gebaseerd op alle weekdagen en er is geen uitsplitsing mogelijk naar werkdagen of weekend- en feestdagen.

Het absolute niveau van de gemiddelde afstand per reis voor bus, tram en metro ligt aanzienlijk lager dan in het ODiN. Dit verschil is te verklaren doordat bij de Staat van het OV elke instapper als nieuwe reis wordt gerekend terwijl dit bij ODiN niet het geval is. Hierdoor wordt het aantal reizen hoger ingeschat, wat op zijn beurt leidt tot een lagere gemiddelde afstand per reis.

In tabel 4.1c is de waarde voor brom- en snorfiets vervangen door een punt omdat er te weinig waarnemingen waren.

Gemiddelde afstand per verplaatsing naar reismotief

De tabellen 4.2 bevatten de gemiddelde afstand per verplaatsing naar reismotief.

4.2a Gemiddelde afstand per reguliere verplaatsing van inwoners van Noordvleugel van 6 jaar of ouder in kilometers naar motief per jaar,
alle dagen ¹⁾
	2019	2020	2021	2022	2023	2024	Verschil 2024 t.o.v. 2023 (%)
Totaal	12,6	10,2*	10,6	11,2	10,9	11,4	+5
Van en naar het werk	18,2	16,6*	16,7	16,7	17,0	18,3	+8
Zakelijk en beroepsmatig	29,4	22,5	21,1	27,7	23,7	24,9	+5
Diensten en verzorging	9,7	7,6	8,7	6,9	7,2	8,2	+14
Winkelen en boodschappen doen	4,7	4,3	3,8	4,3*	4,9	4,5	-7
Onderwijs of cursus volgen	8,7	7,6	7,2	8,7*	7,7	7,2	-6
Recreatief totaal en overig	13,5	11,0*	12,2*	12,3	11,7	12,4	+6
* Cijfer wijkt significant af van het cijfer van het voorgaande jaar. ¹⁾ Alle dagen, dus maandag tot en met zondag inclusief feestdagen.

4.2b Gemiddelde afstand per reguliere verplaatsing van inwoners van Noordvleugel van 6 jaar of ouder in kilometers naar motief per jaar,
werkdagen ¹⁾
	2019	2020	2021	2022	2023	2024	Verschil 2024 t.o.v. 2023 (%)
Totaal	11,8	9,6*	9,8	10,4	10,2	10,5	+2
Van en naar het werk	18,5	16,8*	17,2	17,4	17,2	18,7	+9
Zakelijk en beroepsmatig	30,8	23,0*	21,5	28,7	23,8	25,8	+8
Diensten en verzorging	9,5	7,2	8,5	6,7	7,1	7,7	+8
Winkelen en boodschappen doen	4,1*	3,7	3,5	3,7	3,9	3,7	-4
Onderwijs of cursus volgen	8,7	7,4	7,1	8,2	7,7	6,9	-10
Recreatief totaal en overig	10,6	9,2*	10,0	10,0	9,8	9,5	-2
* Cijfer wijkt significant af van het cijfer van het voorgaande jaar. ¹⁾ Werkdagen: maandag tot en met vrijdag exclusief feestdagen.

4.2c Gemiddelde afstand per reguliere verplaatsing van inwoners van Noordvleugel van 6 jaar of ouder in kilometers naar motief per jaar,
weekend- en feestdagen¹⁾
	2019	2020	2021	2022	2023	2024	Verschil 2024 t.o.v. 2023 (%)
Totaal	14,8	11,9*	12,9	13,3	12,7	14,1	+11
Van en naar het werk	16,1*	14,4	12,7	11,8	14,2	13,8	-3
Zakelijk en beroepsmatig	.	.	.	.	.	.	.
Diensten en verzorging	.	.	9,5	.	.	.	.
Winkelen en boodschappen doen	5,8	5,7	4,5	5,4	6,9	6,1	-13
Onderwijs of cursus volgen	.	.	.	.	.	.	.
Recreatief totaal en overig	18,9	14,6*	16,7*	16,8	15,2	17,9	+18
* Cijfer wijkt significant af van het cijfer van het voorgaande jaar. ¹⁾ Weekenddagen: zaterdag en zondag. Feestdagen: nieuwjaarsdag, Goede Vrijdag, beide paasdagen, Koningsdag, Bevrijdingsdag, Hemelvaartsdag, beide pinksterdagen, beide kerstdagen en oudjaarsdag.

De waarden voor de motieven ‘Zakelijk en beroepsmatig’, ‘Diensten en verzorging’ en ‘Onderwijs of cursus volgen’ in tabel 4.2c zijn vervangen door een punt wegens te weinig waarnemingen of te grote relatieve marges.