4. Gemiddelde afgelegde afstand per verplaatsing
De totale reizigerskilometers zijn te ontleden in aantallen verplaatsingen en verplaatsingsafstanden. Deze paragraaf richt zich op de gemiddelde afgelegde afstand per reguliere verplaatsing naar vervoerwijze en naar motief. Evenals bij het gemiddeld aantal verplaatsingen per persoon per dag in het voorgaande hoofdstuk, is de afgelegde afstand per verplaatsing berekend met alleen reguliere verplaatsingen. Voor deze indicator wordt vooral informatie op verplaatsingsniveau gebruikt. Echter, bij de indeling naar vervoerwijze wordt voor alle reguliere verplaatsingen gekeken naar de som van de ritafstanden per ritvervoerwijze. De som van de ritafstanden (bijvoorbeeld de fiets) wordt vervolgens gedeeld door het totaal aantal verplaatsingen waarvan (in dit geval) de fiets de hoofdvervoerwijze is.
Gemiddelde afstand per verplaatsing naar vervoerwijze
In de tabellen 4.1a, 4.1b en 4.1c wordt de gemiddelde afstand per reguliere verplaatsing in Nederland van inwoners van de metropoolregio Rotterdam Den Haag in particuliere huishoudens weergegeven naar vervoerwijze.
| 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | t.o.v. 2023 (%) | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Totaal | 12,3 | 9,8* | 10,1 | 10,0 | 11,1* | 10,9 | -2 |
| Personenauto als bestuurder | 18,2 | 16,6* | 16,1 | 16,0 | 18,0* | 17,5 | -3 |
| Personenauto als passagier | 20,6 | 18,6 | 20,3 | 19,8 | 18,9 | 18,1 | -4 |
| Trein | 47,9 | 42,3 | 46,3 | 45,6 | 46,8 | 46,2 | -1 |
| Bus/tram/metro | 12,0 | 9,9* | 12,0* | 10,3* | 11,6* | 11,2 | -3 |
| Brom-/snorfiets | 6,0 | 5,2 | 5,3 | 5,7 | 5,6 | 5,3 | -7 |
| Fiets2) | 4,0 | 4,1 | 4,2 | 4,0 | 4,1 | 4,1 | 0 |
| Lopen | 2,0 | 2,0 | 2,2* | 2,0* | 2,0 | 2,1 | +5 |
| Overig (incl. bestelauto) | 23,4 | 19,4 | 19,6 | 18,7 | 19,7 | 19,3 | -2 |
| * Cijfer wijkt significant af van het cijfer van het voorgaande jaar. 1) Alle dagen, dus maandag tot en met zondag inclusief feestdagen. 2) 'Fiets' omvat zowel de elektrische fiets, de niet-elektrische fiets als de speedpedelec. | |||||||
| 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | t.o.v. 2023 (%) | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Totaal | 11,6 | 9,2* | 9,3 | 9,1 | 10,3* | 10,2 | -1 |
| Personenauto als bestuurder | 18,1 | 16,0* | 15,3 | 15,3 | 16,9* | 16,7 | -1 |
| Personenauto als passagier | 17,7 | 16,1 | 17,9 | 15,6 | 15,8 | 15,4 | -2 |
| Trein | 44,5 | 41,4 | 43,7 | 41,8 | 45,7 | 43,2 | -5 |
| Bus/tram/metro | 12,2 | 10,1* | 12,0* | 10,7* | 11,6 | 11,2 | -4 |
| Brom-/snorfiets | 6,0 | 5,2 | 5,5 | 5,8 | 5,8 | 5,4 | -7 |
| Fiets2) | 3,9 | 3,9 | 3,9 | 3,8 | 4,0* | 3,9 | -2 |
| Lopen | 2,0 | 1,9 | 2,1* | 1,9* | 1,9 | 2,0 | +8 |
| Overig (incl. bestelauto) | 22,2 | 19,1 | 19,3 | 18,1 | 20,0 | 19,4 | -3 |
| * Cijfer wijkt significant af van het cijfer van het voorgaande jaar. 1) Werkdagen: maandag tot en met vrijdag exclusief feestdagen. 2) 'Fiets' omvat zowel de elektrische fiets, de niet-elektrische fiets als de speedpedelec. | |||||||
| 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | t.o.v. 2023 (%) | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Totaal | 14,4 | 11,6* | 12,3 | 12,6 | 13,3 | 12,8 | -4 |
| Personenauto als bestuurder | 18,7 | 18,5 | 18,0 | 18,1 | 21,1* | 19,7 | -7 |
| Personenauto als passagier | 24,4 | 22,2 | 23,8 | 25,6 | 23,1 | 21,8 | -6 |
| Trein | 65,8 | . | 54,1 | 58,6 | 51,9 | 54,6 | +5 |
| Bus/tram/metro | 10,6 | 9,2 | 11,7 | 9,1 | 11,4* | 11,3 | -1 |
| Brom-/snorfiets | . | . | . | . | . | . | . |
| Fiets2) | 4,7 | 5,0 | 5,3 | 4,8 | 4,4 | 4,6 | +3 |
| Lopen | 2,3 | 2,3 | 2,4 | 2,5 | 2,3 | 2,3 | -1 |
| Overig (incl. bestelauto) | 28,8 | 20,2 | 20,5 | 22,3 | 18,1 | 19,1 | +6 |
| * Cijfer wijkt significant af van het cijfer van het voorgaande jaar. 1) Weekenddagen: zaterdag en zondag. Feestdagen: nieuwjaarsdag, Goede Vrijdag, beide paasdagen, Koningsdag, Bevrijdingsdag, Hemelvaartsdag, beide pinksterdagen, beide kerstdagen en oudjaarsdag. 2) 'Fiets' omvat zowel de elektrische fiets, de niet-elektrische fiets als de speedpedelec. | |||||||
Voor de gemiddelde afstand per verplaatsing met bus, tram en metro kan gekeken worden naar de cijfers op het dashboard van De Staat van het OV, wederom gebaseerd op de cijfers van OV-autoriteit Metropoolregio Rotterdam Den Haag. In 2023 wordt er een gemiddelde reisafstand van 4,8 kilometer gerapporteerd terwijl er in 2024 5,0 kilometer wordt gemeld (CROW, 2025). Dit betreft een toename van 5 procent. Hoewel ook het aantal instappers niet helemaal vergelijkbaar is met het aantal verplaatsingen, geeft dit cijfer een indicatie voor een stijging van de gemiddelde afstand voor bus, tram en metro verplaatsingen. Het is niet te zeggen of deze kleine stijging significant is. De cijfers van deze externe bron zijn gebaseerd op alle weekdagen en er is geen uitsplitsing mogelijk naar werkdagen of weekend- en feestdagen.
Het absolute niveau van de gemiddelde afstand per reis voor bus, tram en metro ligt aanzienlijk lager dan in het ODiN. Dit verschil is te verklaren doordat bij de Staat van het OV elke instapper als nieuwe reis wordt gerekend, terwijl dit bij ODiN niet het geval is. Hierdoor wordt het aantal reizen hoger ingeschat, wat op zijn beurt leidt tot een lagere gemiddelde afstand per reis.
In tabel 4.1c is de waarde voor brom- en snorfiets vervangen door een punt omdat er te weinig waarnemingen waren.
Gemiddelde afstand per verplaatsing naar reismotief
De tabellen 4.2a, 4.2b en 4.2c bevatten de gemiddelde afstand per verplaatsing naar reismotief.
| 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | t.o.v. 2023 (%) | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Totaal | 12,3 | 9,8* | 10,1 | 10,0 | 11,1* | 10,9 | -2 |
| Van en naar het werk | 17,0 | 15,6* | 14,9 | 15,8 | 17,4* | 17,2 | -1 |
| Zakelijk en beroepsmatig | 29,7 | 22,8* | 20,5 | 22,5 | 26,2 | 23,7 | -10 |
| Diensten en verzorging | 7,7 | 7,9 | 7,2 | 6,2 | 7,0 | 6,9 | -2 |
| Winkelen en boodschappen doen | 5,0 | 4,0* | 4,2 | 4,3 | 4,8 | 4,8 | 0 |
| Onderwijs of cursus volgen | 7,7 | 5,9* | 8,0* | 6,6 | 7,4 | 6,9 | -7 |
| Recreatief totaal en overig | 13,6 | 11,0* | 11,6 | 10,8* | 12,0* | 11,7 | -3 |
| * Cijfer wijkt significant af van het cijfer van het voorgaande jaar. 1) Alle dagen, dus maandag tot en met zondag inclusief feestdagen. | |||||||
| 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | t.o.v. 2023 (%) | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Totaal | 11,6 | 9,2* | 9,3 | 9,1 | 10,3* | 10,2 | -1 |
| Van en naar het werk | 17,3 | 15,8* | 15,2 | 16,2 | 17,8* | 17,8 | 0 |
| Zakelijk en beroepsmatig | 29,9 | 22,6* | 20,2 | 22,2 | 25,8 | 23,9 | -8 |
| Diensten en verzorging | 7,8 | 7,4 | 6,8 | 6,4 | 6,9 | 6,7 | -2 |
| Winkelen en boodschappen doen | 4,6 | 3,7* | 3,9 | 3,9 | 4,3 | 4,3 | 0 |
| Onderwijs of cursus volgen | 7,6 | 5,5* | 7,4* | 6,4 | 7,2 | 6,8 | -7 |
| Recreatief totaal en overig | 11,0 | 9,2* | 9,8 | 8,2* | 9,5* | 9,3 | -3 |
| * Cijfer wijkt significant af van het cijfer van het voorgaande jaar. 1) Werkdagen: maandag tot en met vrijdag exclusief feestdagen. | |||||||
| 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | t.o.v. 2023 (%) | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Totaal | 14,4 | 11,6* | 12,3 | 12,6 | 13,3 | 12,8 | -4 |
| Van en naar het werk | 13,8 | 13,5 | 12,9 | 11,4 | 13,8 | 11,5 | -17 |
| Zakelijk en beroepsmatig | . | . | 22,2 | . | . | . | . |
| Diensten en verzorging | 5,9 | 12,4* | 11,3 | 4,4* | 8,3* | 7,9 | -4 |
| Winkelen en boodschappen doen | 5,7 | 4,6* | 4,8 | 5,3 | 5,7 | 5,6 | -2 |
| Onderwijs of cursus volgen | . | . | . | 10,6 | 9,6 | . | . |
| Recreatief totaal en overig | 18,4 | 14,7* | 15,3 | 15,6 | 16,7 | 16,1 | -4 |
| * Cijfer wijkt significant af van het cijfer van het voorgaande jaar. 1) Weekenddagen: zaterdag en zondag. Feestdagen: nieuwjaarsdag, Goede Vrijdag, beide paasdagen, Koningsdag, Bevrijdingsdag, Hemelvaartsdag, beide pinksterdagen, beide kerstdagen en oudjaarsdag. | |||||||
Uit tabel 4.2 met gemiddelde afstanden per verplaatsing voor weekend- en feestdagen in 2024 blijkt dat het aantal respondenten voor de categorieën ‘Zakelijk en beroepsmatig, en ‘Onderwijs of cursus volgen’ te klein is (minder dan 50 waarnemingen in de cel) of de relatieve marge te groot is (meer dan 50%) om van een betrouwbaar cijfer te kunnen spreken. Daarom is bij deze waarden een punt gezet.