5. Gebruik en behoefte ouderschapsverlof

In dit hoofdstuk worden de resultaten met betrekking tot het gebruik van ouderschapsverlof beschreven. Is de respondent werknemer en zijn er kinderen jonger dan acht jaar in het huishouden, dan krijgt de respondent vragen over het gebruik van ouderschapsverlof. Het gaat daarbij om het gebruik in het afgelopen jaar. Heeft men eerder in de vragenlijst aangegeven dat men in de referentieweek niet heeft gewerkt i.v.m. ouderschapsverlof, dan wordt dit niet opnieuw gevraagd en direct meegeteld als gebruik van ouderschapsverlof. In 2025 waren er bijna 1,3 miljoen werknemers van 15 tot 75 jaar met kinderen jonger dan acht jaar.

Aanpassingen in het werk

Van de werknemers met kinderen jonger dan acht jaar heeft in de afgelopen twaalf maanden 40 procent iets aangepast in zijn of haar werk (anders dan het opnemen van ouderschapsverlof) om voor de kinderen te zorgen, vrouwen iets vaker (41 procent) dan mannen (39 procent). Mannen zijn vooral (meer) gaan thuiswerken (91 duizend) en op andere tijden of dagen gaan werken (75 duizend). Vrouwen zijn met name minder uren gaan werken (112 duizend) en op andere tijden of dagen gaan werken (80 duizend). Het aandeel werknemers dat iets heeft aangepast in zijn of haar werk is gedaald ten opzichte van 2023 (44 procent). In vergelijking met 2025 waren in dat jaar werknemers vaker gaan thuiswerken of op andere dagen of tijden gaan werken om voor de kinderen te kunnen zorgen.

Een derde van de werknemers met kinderen jonger dan acht jaar maakte in het afgelopen jaar gebruik van ouderschapsverlof. In 2023 was dit nog 30 procent. Vrouwen maken naar verhouding iets vaker (35 procent) dan mannen (33 procent) gebruik van ouderschapsverlof. Er is gevraagd naar redenen om geen ouderschapsverlof te gebruiken, maar voor 56 procent blijft die reden onbekend (435 duizend), vooral omdat er blijkbaar geen passende antwoordcategorie was. De meest genoemde reden van de beschikbare antwoordcategorieën is bij zowel mannen als vrouwen dat het ouderschapsverlof al opgebruikt is (in totaal 183 duizend). Daarna volgt dat het financieel niet mogelijk is (96 duizend), dat het niet kan vanwege het werk (67 duizend) en dat men niet bekend is met de regelingen (65 duizend). Van de werknemers die enkel een andere reden noemden om geen ouderschapsverlof op te nemen, geeft 30 procent aan dat zij wel behoefte hebben aan verlof.

Het gebruik van ouderschapsverlof in de afgelopen twaalf maanden bij werknemers met kinderen jonger dan acht jaar varieert naar onderwijsniveau. Werknemers met een diploma op niveau basisonderwijs, vmbo of mbo1 (15 procent) nemen naar verhouding minder vaak ouderschapsverlof op dan werknemers met een havo-, vwo- of mbo 2-4-diploma (29 procent) en werknemers met een hbo- of wo-diploma (39 procent). Het gebruik van ouderschapsverlof is het grootst bij mannen en vrouwen in een grote deeltijdbaan. Bij een arbeidsduur van 24 tot 35 uur per week maakt 46 procent van de mannelijke werknemers met kinderen jonger dan acht jaar gebruik van ouderschapsverlof en bij vrouwen is dat 39 procent. Bij voltijdswerkenden zijn het juist de vrouwen die vaker ouderschapsverlof gebruiken, 34 procent tegenover 29 procent bij mannen. 

Ouders met een achtjarig kind

Door aan ouders met een achtjarig kind te vragen of zij de afgelopen twaalf maanden gebruik hebben gemaakt van een ouderschapsverlofregeling of hier ooit gebruik van hebben gemaakt, wordt het totale gebruik van ouderschapsverlofregelingen binnen de doelgroep in beeld gebracht. In 2025 heeft in totaal 46 procent van de ouders met een jongste kind van acht jaar gebruikgemaakt van ouderschapsverlof. Bij de vrouwen (53 procent) is deze groep iets groter dan bij de mannen (38 procent). In 2023 lagen deze percentages wat lager.