3. Sporteconomie: characteristic versus connected

De nieuwe Vilnius 3.0 definitie voor afbakening van de sporteconomie maakt een onderscheid in characteristic goods en connected goods. In 2022 komt ruim een derde van de sporteconomie van goederen en diensten die niet zouden bestaan als er geen sport is, de zogenaamde characteristic goods.

Vilnius 3.0

In internationaal verband heeft de EU working group Sport and Economics in Vilnius consensus bereikt over wat in termen van goederen en diensten tot de sporteconomie wordt gerekend. Deze definitie van de sporteconomie wordt nationaal en internationaal gehanteerd als uitgangspunt voor het samenstellen van een satellietrekening sport. De hieruit voortgekomen Vilniusdefinitie van sport is in de periode 2023-2024 door de Taskforce on harmonised sport statistics in the EU vernieuwd: Vilnius 3.0.⁹⁾ Er is opnieuw vastgesteld welke producten en goederen volgens de CPA classificatie behoren tot sport of daar aan gerelateerd zijn. Daarnaast vond er een wijziging plaats binnen de afbakening van de sporteconomie, om beter aan te sluiten bij andere satellietrekeningen en de internationale standaarden hiervoor, zoals beschreven in het ESA Handbook 2010.¹⁰⁾

De vorige versie van de Vilniusdefinitie (versie 2.0) maakte een onderscheid tussen een kerndefinitie, een smalle en een brede definitie van de sporteconomie.¹¹⁾ Binnen de nieuwe Vilnius 3.0 definitie wordt er in plaats daarvan een nieuw onderscheid gemaakt, namelijk een onderscheid tussen goederen en diensten die characteristic zijn en goederen en diensten die connected zijn. Characteristic goods zijn goederen en diensten die niet zouden bestaan als er geen sport was. Voorbeelden hiervan zijn activiteiten die vallen onder sportgerelateerd onderwijs of betaalde sportlessen. De overige goederen en diensten die zijn gekenmerkt in de Vilnius-definitie en niet onder characteristic vallen, zijn de connected goods. Dit zijn goederen of diensten die ook zouden bestaan zonder sport maar wel relevant zijn voor de sporteconomie. Denk bijvoorbeeld aan sportbijlagen in kranten, sportuitzendingen en horecauitgaven van sporters en bezoekers van sportevenementen. Een van de gedachten bij het maken van het onderscheid tussen characteristic en connected goederen en diensten is dat EU-landen die niet voldoende mogelijkheden hebben om een gehele satellietrekening voor sport op te stellen, wellicht wel berekeningen kunnen maken voor het characteristic deel. Hiermee zijn internationale vergelijkingen eerder mogelijk.

Ongeveer een derde van de sporteconomie characteristic

In 2022 bedroeg de totale toegevoegde waarde van de sport volgens de nieuwe Vilnius 3.0 definitie 9,9 miljard euro. Hierin vertegenwoordigen de characteristic goods, ofwel de goederen en diensten die niet zouden bestaan als er geen sport was, 3,9 miljard euro. Dat komt neer op een aandeel van 40 procent. De finale bestedingen aan sport kwamen in 2022 uit op 27,2 miljard euro. Het characteristic deel hierin is geraamd op 6,9 miljard euro, ofwel 25 procent. In de binnenlandse productie vertegenwoordigen de characteristic goods 34 procent. Dat het aandeel binnen de finale bestedingen lager ligt, komt doordat bijvoorbeeld sportkleding en sportartikelen (connected goods) een groter aandeel in de bestedingen hebben dan in de binnenlandse productie.

Het vorige hoofdstuk liet al zien dat de toegevoegde waarde van de gehele sporteconomie 1,1 procent bedroeg van de toegevoegde waarde van de gehele Nederlandse economie. Het aandeel van alleen het characteristic deel van de sporteconomie komt uit op 0,4 procent van de toegevoegde waarde.

De sportgerelateerde werkgelegenheid lag in 2022 op 170 duizend werkzame personen en 130 duizend arbeidsjaren. Het characteristic deel vertegenwoordigde hierin bijna 40 procent. De hele sporteconomie zorgde voor 1,6 procent van de werkgelegenheid in Nederland in 2022 (zie hoofdstuk 2). De characteristic goods zorgden voor 0,6 procent.