Trend van broedvogels: indexcijfers

Trend van broedvogels: indexcijfers

Broedvogels Perioden Broedvogelindex (index basisjaar=100)
Soortgroeptrend broedvogels 2020 120
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


In deze tabel wordt een overzicht gegeven van de trends van alle inheemse regelmatig in Nederland broedende vogelsoorten waarvoor een betrouwbare landelijke trends kan worden berekend. Tevens bevat deze tabel de (meetkundig) gemiddelde trend van alle in deze tabel genoemde soorten. Trends zijn weergegeven vanaf 1990 of vanaf het jaar ná 1990 waarop betrouwbare tellingen van de betreffende soort beschikbaar zijn. Het jaar 1990 is in de meeste gevallen het basisjaar met index=100. Een ander basisjaar komt voor bij soorten die pas vanaf een later jaar geteld worden en/of soorten die zeer sterk in aantal zijn toegenomen. Daarbij is het eerste teljaar óf het laatste teljaar gekozen als basisjaar met index=100.De landelijke trend van broedvogels is gebaseerd op verschillende typen steekproef-tellingen waarvan de gegevens gecombineerd worden. De basis van de tellingen wordt gevormd door territoriumkarteringen in meetpunten van circa 50-200 ha, waarbij territoria van broedparen worden bepaald door herhaalde bezoeken van de meetpunten in het broedseizoen. Er zijn echter ook aanvullende methoden voor soorten waarvoor deze methode minder of niet geschikt is, bijvoorbeeld punttellingen voor stadsvogels.

De trends worden in deze tabel weergegeven in indexcijfers per jaar. Indexcijfers per jaar hebben echter een brede betrouwbaarheidsmarge, waardoor op grond daarvan niet zonder meer geconcludeerd kan worden of de populatie van een soort significant in aantal is toe- of afgenomen. Of er van toe- of afname sprake is, wordt daarom apart berekend over de hele reeks van jaren en de meest recente periode van 12 jaar. De toe- of afname wordt vervolgens geclassificeerd als sterk, indien de gemiddelde jaarlijkse verandering méér dan 5% bedraagt of matig als de verandering ook kleiner kan zijn dan 5%. Indien geen toe- of afname kan worden aangetoond maar de gemiddelde jaarlijkse verandering kleiner of gelijk is aan 5%, dan wordt deze beoordeeld als stabiel. Wanneer geen toe- of afname kan worden aangetoond en de trend ook niet als stabiel kan worden beschouwd, dan wordt deze beoordeeld als onzeker. Vanwege beperkingen in StatLine kunnen deze trendbeoordelingen niet in dezelfde tabel worden weergegeven als de indexcijfers. Ze zijn daarom in een afzonderlijke tabel weergegeven (zie paragraaf 3. Koppelingen naar relevante tabellen en artikelen).

Status van de cijfers:
Ieder jaar komen nieuwe telgegevens beschikbaar die worden verwerkt bij de (her-)berekening van trends. Door deze toegevoegde jaarcijfers en eventuele nalevering van telgegevens in combinatie met de gebruikte analysemethode kunnen de cijfers bij herberekening enigszins variëren, waardoor met name de cijfers van de laatste 3 jaar kunnen veranderen.

Door het uitbreken van mond- en klauwzeer in 2001 zijn in dat jaar te weinig broedvogelgegevens verzameld om betrouwbare indexcijfers te kunnen berekenen. Voor dit jaar zijn de gemiddelden van 2000 en 2002 weergegeven.

Wijzigingen per 10 november 2021:
Indexwaarden van het jaar 2019 en 2020 zijn toegevoegd.
Er zijn zeven extra soorten (Europese Kanarie, Graszanger, Houtsnip, Kleinst Waterhoen, Kraanvogel, Oehoe en Witwangstern) opgenomen, omdat de tellingen daarvan inmiddels betrouwbare trends opleveren.

Wijzigingen per 26 juni 2020:
Indexwaarden van het jaar 2018 zijn toegevoegd. Door herberekening van indexen met alle data vanaf 1990 kunnen indexen in andere jaren enigszins afwijken van de vorige versie van deze tabel.
De gegevens van de Grote gele kwikstaart en de grote Canadees gans zijn abusievelijk verwisseld.
Omdat de grote Canadese gans een exoot is in Nederland dient deze niet te worden vermeld in de tabel “trend van de Nederlandse broedvogels” en is dus uit de lijst verwijderd.
De grote gele kwikstaart is daarentegen nu wel opgenomen.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De tabel wordt jaarlijks geactualiseerd. De eerstvolgende update verschijnt in oktober 2022.

Toelichting onderwerpen

Broedvogelindex
De veranderingen in de populaties worden beschreven met behulp van indexcijfers. De index is een jaarlijks verloop van de populatie uitgedrukt in een relatieve waarde ten opzichte van een basisjaar. Dit basisjaar (voor de meeste soorten het jaar 1990) heeft het indexcijfer 100. Bij soorten die in 1990 nog niet of nauwelijks in Nederland als broedvogel aanwezig waren, is het basisjaar het laatste jaar. Bij soorten die in 1990 wél als broedvogel aanwezig waren, maar die niet of niet goed geteld konden worden, is het basisjaar het eerste jaar met betrouwbare tellingen.