Energiebalans; aanbod en verbruik, sector

Energiebalans; aanbod en verbruik, sector

Energiedragers Sectoren Perioden Opbouw vanuit aanbod Totaal aanbod (PJ) Opbouw vanuit aanbod Winning (PJ) Opbouw vanuit aanbod Energie-aanvoer (PJ) Opbouw vanuit aanbod Energie-aflevering (-) (PJ) Opbouw vanuit aanbod Voorraadmutatie (PJ) Opbouw vanuit aanbod Statistische verschillen (PJ) Opbouw vanuit verbruik Totaal verbruik (PJ) Opbouw vanuit verbruik Eigen verbruik (PJ) Opbouw vanuit verbruik Verliezen bij distributie (PJ) Opbouw vanuit verbruik Finaal energieverbruik (PJ) Opbouw vanuit verbruik Niet-energetisch gebruik (PJ)
Totaal energiedragers Winning van olie en gas 2021** 28,4 685,9 185,0 841,1 -1,3 28,4 28,5
Totaal energiedragers Totaal eindgebruikers van energie 2021** 2.452,1 305,2 10.713,6 8.754,5 187,8 2.452,1 4,9 1.795,3 536,2
Totaal energiedragers Diensten, afval, water en reparatie 2021** 358,4 126,5 8.328,2 8.287,5 191,2 358,4 3,2 271,3 1,5
Totaal energiedragers 33 Reparatie en installatie van machines 2021** 1,8 . 1,8 . . 1,8 1,8
Totaal energiedragers L Verhuur en handel van onroerend goed 2021** . 0,5 7,1 . . . .
Totaal energiedragers M Specialistische zakelijke diensten 2021** . 1,0 10,8 . . . .
Totaal energiedragers N Verhuur en overige zakelijke diensten 2021** . 0,4 4,7 . . . .
Totaal energiedragers O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 2021** . 0,8 16,3 . . . .
Totaal kool en koolproducten Winning van olie en gas 2021**
Totaal kool en koolproducten Totaal eindgebruikers van energie 2021** 17,7 91,0 69,8 -3,5 17,7 13,3 2,0
Totaal kool en koolproducten Diensten, afval, water en reparatie 2021** 0,1 0,1 0,1 0,1
Totaal kool en koolproducten 33 Reparatie en installatie van machines 2021**
Totaal kool en koolproducten L Verhuur en handel van onroerend goed 2021**
Totaal kool en koolproducten M Specialistische zakelijke diensten 2021**
Totaal kool en koolproducten N Verhuur en overige zakelijke diensten 2021**
Totaal kool en koolproducten O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 2021**
Steenkool en bruinkool Winning van olie en gas 2021**
Steenkool en bruinkool Totaal eindgebruikers van energie 2021** 1,4 1,5 0,0 1,4 1,3 0,2
Steenkool en bruinkool Diensten, afval, water en reparatie 2021** 0,1 0,1 0,1 0,1
Steenkool en bruinkool 33 Reparatie en installatie van machines 2021**
Steenkool en bruinkool L Verhuur en handel van onroerend goed 2021**
Steenkool en bruinkool M Specialistische zakelijke diensten 2021**
Steenkool en bruinkool N Verhuur en overige zakelijke diensten 2021**
Steenkool en bruinkool O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 2021**
Totaal koolproducten Winning van olie en gas 2021**
Totaal koolproducten Totaal eindgebruikers van energie 2021** 16,3 89,6 69,8 -3,5 16,3 12,0 1,8
Totaal koolproducten Diensten, afval, water en reparatie 2021** 0,0 0,0 0,0 0,0
Totaal koolproducten 33 Reparatie en installatie van machines 2021**
Totaal koolproducten L Verhuur en handel van onroerend goed 2021**
Totaal koolproducten M Specialistische zakelijke diensten 2021**
Totaal koolproducten N Verhuur en overige zakelijke diensten 2021**
Totaal koolproducten O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 2021**
Cokesovengas Winning van olie en gas 2021**
Cokesovengas Totaal eindgebruikers van energie 2021** 5,7 9,2 3,5 5,7 5,5
Cokesovengas Diensten, afval, water en reparatie 2021**
Cokesovengas 33 Reparatie en installatie van machines 2021**
Cokesovengas L Verhuur en handel van onroerend goed 2021**
Cokesovengas M Specialistische zakelijke diensten 2021**
Cokesovengas N Verhuur en overige zakelijke diensten 2021**
Cokesovengas O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 2021**
Hoogovengas Winning van olie en gas 2021**
Hoogovengas Totaal eindgebruikers van energie 2021** 4,0 25,6 21,6 4,0 1,7
Hoogovengas Diensten, afval, water en reparatie 2021**
Hoogovengas 33 Reparatie en installatie van machines 2021**
Hoogovengas L Verhuur en handel van onroerend goed 2021**
Hoogovengas M Specialistische zakelijke diensten 2021**
Hoogovengas N Verhuur en overige zakelijke diensten 2021**
Hoogovengas O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 2021**
Overige koolproducten Winning van olie en gas 2021**
Overige koolproducten Totaal eindgebruikers van energie 2021** 6,6 54,8 44,7 -3,5 6,6 4,8 1,8
Overige koolproducten Diensten, afval, water en reparatie 2021** 0,0 0,0 0,0 0,0
Overige koolproducten 33 Reparatie en installatie van machines 2021**
Overige koolproducten L Verhuur en handel van onroerend goed 2021**
Overige koolproducten M Specialistische zakelijke diensten 2021**
Overige koolproducten N Verhuur en overige zakelijke diensten 2021**
Overige koolproducten O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 2021**
Totaal aardoliegrondstoffen en producten Winning van olie en gas 2021** 0,0 36,3 0,0 35,0 -1,3 0,0 0,0
Totaal aardoliegrondstoffen en producten Totaal eindgebruikers van energie 2021** 972,8 27,2 8.428,2 7.673,3 190,6 972,8 543,2 423,0
Totaal aardoliegrondstoffen en producten Diensten, afval, water en reparatie 2021** 9,9 1,1 7.270,3 7.452,6 191,2 9,9 9,6 1,5
Totaal aardoliegrondstoffen en producten 33 Reparatie en installatie van machines 2021** 0,5 0,5 0,0 0,5 0,5
Totaal aardoliegrondstoffen en producten L Verhuur en handel van onroerend goed 2021** . . . . .
Totaal aardoliegrondstoffen en producten M Specialistische zakelijke diensten 2021** . . . . .
Totaal aardoliegrondstoffen en producten N Verhuur en overige zakelijke diensten 2021** . . . . .
Totaal aardoliegrondstoffen en producten O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 2021** . . . . .
Totaal aardoliegrondstoffen Winning van olie en gas 2021** 0,0 36,3 35,0 -1,3 0,0
Totaal aardoliegrondstoffen Totaal eindgebruikers van energie 2021** 240,7 10,0 1.491,7 1.335,6 74,5 240,7 61,9
Totaal aardoliegrondstoffen Diensten, afval, water en reparatie 2021** 142,8 1,1 1.389,5 1.323,8 76,1 142,8
Totaal aardoliegrondstoffen 33 Reparatie en installatie van machines 2021**
Totaal aardoliegrondstoffen L Verhuur en handel van onroerend goed 2021**
Totaal aardoliegrondstoffen M Specialistische zakelijke diensten 2021**
Totaal aardoliegrondstoffen N Verhuur en overige zakelijke diensten 2021**
Totaal aardoliegrondstoffen O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 2021**
Totaal aardolieproducten Winning van olie en gas 2021** 0,0 0,0 0,0 0,0
Totaal aardolieproducten Totaal eindgebruikers van energie 2021** 732,1 17,2 6.936,5 6.337,7 116,1 732,1 543,2 361,1
Totaal aardolieproducten Diensten, afval, water en reparatie 2021** -132,9 5.880,8 6.128,8 115,1 -132,9 9,6 1,5
Totaal aardolieproducten 33 Reparatie en installatie van machines 2021** 0,5 0,5 0,0 0,5 0,5
Totaal aardolieproducten L Verhuur en handel van onroerend goed 2021** . . . . .
Totaal aardolieproducten M Specialistische zakelijke diensten 2021** . . . . .
Totaal aardolieproducten N Verhuur en overige zakelijke diensten 2021** . . . . .
Totaal aardolieproducten O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 2021** . . . . .
Restgassen uit olie Winning van olie en gas 2021**
Restgassen uit olie Totaal eindgebruikers van energie 2021** 12,0 11,5 14,2 13,6 12,0 107,2
Restgassen uit olie Diensten, afval, water en reparatie 2021** 1,3 1,3
Restgassen uit olie 33 Reparatie en installatie van machines 2021**
Restgassen uit olie L Verhuur en handel van onroerend goed 2021**
Restgassen uit olie M Specialistische zakelijke diensten 2021**
Restgassen uit olie N Verhuur en overige zakelijke diensten 2021**
Restgassen uit olie O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 2021**
Lpg Winning van olie en gas 2021**
Lpg Totaal eindgebruikers van energie 2021** 107,0 199,8 92,3 -0,5 107,0 11,2 62,9
Lpg Diensten, afval, water en reparatie 2021** 18,0 81,3 63,4 0,1 18,0 3,6
Lpg 33 Reparatie en installatie van machines 2021** 0,4 0,4 0,4 0,4
Lpg L Verhuur en handel van onroerend goed 2021**
Lpg M Specialistische zakelijke diensten 2021**
Lpg N Verhuur en overige zakelijke diensten 2021**
Lpg O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 2021**
Nafta Winning van olie en gas 2021**
Nafta Totaal eindgebruikers van energie 2021** 892,2 1.564,1 696,5 24,6 892,2 249,5
Nafta Diensten, afval, water en reparatie 2021** 566,9 1.132,2 588,5 23,2 566,9
Nafta 33 Reparatie en installatie van machines 2021**
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over het aanbod en verbruik van energie per sector en per energiedrager. Het aanbod van energie is gelijk aan de winning van energie plus de aanvoer minus de aflevering plus de voorraadmutatie. Het verbruik van energie is gelijk aan som van het eigen verbruik, de verliezen bij distributie, het finaal energieverbruik, het niet-energetisch gebruik en het saldo van inzet en productie van energie. Voor iedere sector is het aanbod van energie gelijk aan het verbruik van energie.

Voor sommige energiedragers is het totaal van de waargenomen binnenlandse afleveringen niet precies gelijk aan de som van de waargenomen binnenlands aanvoer. Voor deze energiedragers ontstaat dan een statistisch verschil wat niet aan een sector kan worden toegerekend.

De indeling in sectoren volgt op hoofdlijnen de indeling zoals gebruikelijk is in internationale energiestatistieken. Deze indeling is gebaseerd op functies van diverse sectoren in de energiehuishouding en op elementen uit de internationale standaard bedrijfsindeling. Er zijn twee hoofdsectoren: de energiesector (bedrijven met hoofdactiviteit het winnen of omzetten van energie) en energieafnemers (overige bedrijven en huishoudens).

Naast een uitsplitsing naar sectoren is er ook een uitsplitsing naar energiedrager, zoals kolen, diverse olieproducten, aardgas, hernieuwbare energie, elektriciteit en warmte.

De gebruikte definities in deze tabel sluiten precies aan op de definities in de tabel Energiebalans; aanbod, omzetting en verbruik. Die tabel bevat geen uitsplitsing naar sector (uitgezonderd finaal energieverbruik), maar geeft wel informatie over invoer, uitvoer en bunkers en geeft ook wat meer detail over de energiedragers.

Gegevens beschikbaar:
Vanaf 1990.

Status van de cijfers:
Alle cijfers tot en met verslagjaar 2020 zijn definitief. Cijfers over 2021 zijn nader voorlopig.

Wijzigingen per 15 december 2022:
De cijfers vanaf 1990 tot en met 2019 zijn gereviseerd. De revisie betreft voornamelijk het verbruik van gas- dieselolie en licht stookolie en het werkt door in de bovenliggende energiedragers (totaal aardolieproducten en totaal aardoliegrondstoffen en –producten en totaal energiedragers).
De revisie is tweeledig:
- Nieuwe gegevens over het verbruik van diesel in mobiele werktuigen zijn verwerkt. Daardoor gaat het finaal energieverbruik van gas- dieselolie en licht stookolie bij de bouw, diensten en landbouw omhoog. De grootste wijziging zit bij de bouw (+10 PJ van 1990 t/m 2015, aflopend tot 1 PJ in 2019. Bij de landbouw gaat het om 0,5 tot 1,5 PJ vanaf ongeveer 2010 en bij de diensten om 0 tot 3 PJ in de hele periode.
- De methode voor omgaan met statistisch verschil is aangepast. Voorheen werd vanaf 2013 uitgegaan van statistisch verschil van -3 procent op jaarbasis, aansluitend bij oude data (t/m 2012) over verbruik diesel wegverkeer gebaseerd op het aparte accijnstarief enkel voor gebruik voor wegverkeer wat tot die tijd bestond. In de nieuwe methode wordt het statistisch verschil weggewerkt vanaf 2015. Het finaal energieverbruik van wegverkeer wordt berekend als restpost door de totale marktleveringen van diesel te verminderen met de leveringen aan overige afnemers.
Het eerste en het tweede punt werkt allebei door op finaal energieverbruik wegverkeer wat daardoor omlaag gaat met gemiddeld ruim 5 procent vanaf 2015.
Vóór de accijnsaanpassing van 2013 was er een positief statistisch verschil, dat wil zeggen meer aanbod dan verbruik. Door de verbeterde gegevens waarbij het verbruik is gestegen is dit statistisch verschil kleiner geworden en in een aantal jaren negatief.



Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nader voorlopige cijfers: juni/juli van het jaar volgend op het verslagjaar.
Definitieve cijfers: december van het tweede jaar volgend op het verslagjaar.

Toelichting onderwerpen

Opbouw vanuit aanbod
Opgebouwd vanuit aanbod is het energieverbruik de winning van energie plus de aanvoer van energie minus de aflevering van energie plus de voorraadmutatie plus het statistisch verschil.
Totaal aanbod
De hoeveelheid energie die primair beschikbaar komt voor verbruik in Nederland.
Winning
Het onttrekken van energie aan de natuur.

Fossiele energiedragers steenkool, aardolie en aardgas worden gewonnen uit de aarde. Hernieuwbare energiedragers zijn onder andere windenergie en biomassa. Andere energiedragers zijn bijvoorbeeld kernenergie en afval.
Energie-aanvoer
Energie die geïmporteerd of in Nederland gekocht of ontvangen wordt.
Energie-aflevering (-)
Energie die geëxporteerd of in Nederland verkocht of afgeleverd wordt.
Voorraadmutatie
De verandering van de omvang van de voorraad. Bij energiestatistieken is dit de beginvoorraad minus de eindvoorraad, conform de internationale richtlijnen voor energiestatistieken. Een positief getal betekent dus dat de voorraad is afgenomen en dat het aanbod in Nederland is toegenomen. Voor een negatief getal geldt het omgekeerde (toename van de voorraad en afname van het aanbod).
Statistische verschillen
Het verschil tussen het energieaanbod en het energieverbruik van een energiedrager.

Dit verschil ontstaat doordat de gegevens over aanbod en verbruik uit verschillende bronnen komen. Voor veel energiedragers wordt het verschil toegedeeld aan aanbod of verbruik. Daarmee wordt het statistisch verschil nihil.
Opbouw vanuit verbruik
Opgebouwd vanuit verbruik is het energieverbruik de som van het saldo van inzet en productie van energie, het eigen verbruik, de verliezen bij distributie, het finaal energieverbruik en het niet-energetisch gebruik.
Totaal verbruik
De hoeveelheid energie die is verbruikt door bedrijven, huishoudens en vervoer in Nederland. Energie kan zijn verbruikt:
- bij omzetting in andere energiedragers, dit is de inzet minus de productie van energie.
- als finaal verbruik.
Eigen verbruik
Het verbruik van energie in installaties voor de winning of omzetting van energie en het verbruik van energie door bedrijven uit de energiesector. Dit betreft alleen de benodigde hulpenergie, niet de inzet voor de energieomzetting zelf. De energiesector omvat de winning van olie en gas, de cokesfabrieken, de hoogovens, olieraffinaderijen en energiebedrijven (sector D uit de Standaard Bedrijfs Indeling (SBI)). Voorbeelden van dit eigen verbruik zijn het verbranden van brandstoffen in stoomketels van olieraffinaderijen om stoom te maken die het raffinageproces op de gewenste temperatuur brengt, het verbruik van elektriciteit voor het oppompen van aardgas uit de bodem, het verbruik van elektriciteit voor het transporteren van steenkool in een kolencentrale en het verbruik van elektriciteit door een afvalverbrandingsinstallatie voor rookgasreiniging.
Verliezen bij distributie
Elektriciteit en warmte die verloren gaat bij het transport.

Bij elektriciteit betreft dit de totale netverliezen, dus het fysieke verlies door het transport van elektriciteit en het administratieve verlies door fraude, meetfouten en onvolkomenheden in de administratie.
Finaal energieverbruik
Het door gebruik opmaken van energie. Hierna resteert geen nuttig bruikbare energiedrager.

Voorbeelden zijn het verbranden van aardgas in een warmteketel, het verbruik van elektriciteit door huishoudens en het verbruik van motorbrandstoffen voor vervoer.
Niet-energetisch gebruik
Het gebruiken van een energiedrager voor het maken van een product dat geen energiedrager is. Hierbij blijft de voor het productieproces gebruikte energie in het product aanwezig. Voorbeelden zijn het gebruik van olie als grondstof voor plastic of aardgas voor kunstmest.

Aardgas; niet-energetisch gebruik

Om de schommelingen in de vraag naar aardgas tussen zomer en winter op te vangen is er behoefte aan opslag van aardgas.

Een leeg gasveld kan geschikt gemaakt worden als ondergrondse opslag voor aardgas.
Hiervoor is het nodig dat er een bepaalde druk aanwezig is zodat het opgeslagen gas er ook weer snel uitgehaald kan worden.

Het aardgas dat in het lege veld gepompt wordt om de druk op peil te brengen wordt kussengas genoemd. Dit maakt geen deel uit van de aardgasvoorraad omdat het in principe tijdens de gehele levensduur van de ondergrondse opslag in het veld blijft.

De gebruikte hoeveelheid kussengas wordt in de energiebalans geboekt als 'Niet-energetisch gebruik'.