Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) werknemers; geslacht en leeftijd

Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) werknemers; geslacht en leeftijd

Geslacht Leeftijd Perioden Werkdruk Erg snel werken (%) Werkdruk Heel veel werk doen (%) Werkdruk Extra hard werken (%) Zelfstandigheid in het werk Zelf beslissen (%) Zelfstandigheid in het werk Volgorde werkzaamheden bepalen (%) Zelfstandigheid in het werk Werktempo bepalen (%) Zelfstandigheid in het werk Oplossingen bedenken (%) Zelfstandigheid in het werk Verlof nemen (%) Zelfstandigheid in het werk Werktijden bepalen (%) Emotioneel belastend werk Emotioneel moeilijke werksituaties (%)
Totaal mannen en vrouwen Totaal leeftijd 2021 33,5 44,9 29,7 60,7 62,0 57,4 66,9 52,5 28,4 9,1
Totaal mannen en vrouwen 15 tot 25 jaar 2021 31,6 31,7 21,7 31,7 33,2 35,7 40,3 44,6 26,4 5,1
Totaal mannen en vrouwen 25 tot 35 jaar 2021 35,1 48,7 33,1 56,8 59,7 52,1 68,9 48,0 23,5 12,8
Totaal mannen en vrouwen 35 tot 45 jaar 2021 35,1 50,2 33,5 66,7 67,9 61,4 74,5 54,2 29,8 10,5
Totaal mannen en vrouwen 45 tot 55 jaar 2021 35,8 49,2 33,1 70,2 71,7 65,8 74,1 56,5 31,0 8,4
Totaal mannen en vrouwen 55 tot 65 jaar 2021 31,3 43,7 27,1 69,5 69,6 65,0 70,3 55,8 29,5 8,0
Totaal mannen en vrouwen 65 tot 75 jaar 2021 19,1 27,5 14,6 73,9 71,1 71,9 67,7 67,1 40,9 4,4
Mannen Totaal leeftijd 2021 31,3 42,6 27,1 66,4 65,0 62,4 71,8 59,3 31,4 7,6
Mannen 15 tot 25 jaar 2021 30,7 30,3 20,4 35,7 34,3 39,6 42,1 49,4 28,7 2,9
Mannen 25 tot 35 jaar 2021 32,6 45,5 29,8 63,0 62,8 58,0 74,6 54,4 25,9 10,9
Mannen 35 tot 45 jaar 2021 33,2 48,4 31,0 71,5 71,3 66,0 78,7 61,1 31,3 9,3
Mannen 45 tot 55 jaar 2021 33,5 47,0 30,7 76,6 75,3 71,1 80,0 63,8 34,5 7,1
Mannen 55 tot 65 jaar 2021 29,1 41,8 24,4 74,9 72,0 69,1 75,9 62,6 33,3 7,0
Mannen 65 tot 75 jaar 2021 16,0 23,6 11,4 76,5 71,0 74,6 69,6 73,2 46,4 3,5
Vrouwen Totaal leeftijd 2021 35,9 47,4 32,6 54,6 58,9 52,0 61,7 45,4 25,3 10,7
Vrouwen 15 tot 25 jaar 2021 32,4 33,0 23,0 27,7 32,1 32,0 38,6 40,0 24,2 7,1
Vrouwen 25 tot 35 jaar 2021 37,8 52,0 36,4 50,5 56,5 46,2 63,0 41,4 21,0 14,9
Vrouwen 35 tot 45 jaar 2021 37,1 52,2 36,1 61,7 64,3 56,6 70,1 46,8 28,2 11,8
Vrouwen 45 tot 55 jaar 2021 38,2 51,5 35,5 63,6 68,1 60,3 68,0 49,0 27,3 9,7
Vrouwen 55 tot 65 jaar 2021 33,9 46,0 30,3 63,1 66,8 60,2 63,8 47,7 24,9 9,2
Vrouwen 65 tot 75 jaar 2021 24,6 34,3 20,2 69,3 71,2 67,1 64,5 56,3 31,3 6,0
Bron: © CBS, TNO
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de psychosociale arbeidsbelasting (PSA) van de Nederlandse werknemer van 15 tot 75 jaar, naar leeftijd en geslacht.
In de tabel worden cijfers gepresenteerd over werkdruk, zelfstandigheid in het werk, emotioneel belastend werk, psychische vermoeidheid door het werk en slachtofferschap
op het werk.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2014.

Status van de cijfers:
Cijfers in deze tabel zijn definitief.

Wijzigingen per 20 april 2022
De jaarcijfers voor 2021 zijn toegevoegd.

Wijzigingen per 20 april 2021
Er is een verbetering doorgevoerd in de naamgeving van één onderwerp. Dit wordt voortaan aangeduid als ‘Psychische vermoeidheid door het werk’. Tot 2021 werd dit nog aangeduid als ‘Burn-out klachten’.

Wijzigingen per 20 april 2018
De onderliggende coderingen van de in deze tabel gebruikte classificaties zijn aangepast. Deze sluiten nu aan bij de door het CBS vastgelegde standaardcoderingen.
De structuur en de gegevens van de tabel zijn niet aangepast.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Uiterlijk in mei verschijnen de cijfers over het voorafgaande jaar.

Toelichting onderwerpen

Werkdruk
Er is sprake van werkdruk op het moment dat de balans tussen de werkbelasting en de belastbaarheid van de werknemer verstoord is. Werkdruk treedt dus op als men het werk niet binnen de gestelde tijd af kan krijgen of niet meer aan de gestelde eisen kan voldoen.
Erg snel werken
Enquêtevraag: Moet u erg snel werken?
Antwoordcategorieën:
Altijd.
Vaak.
Soms.
Nooit.
Cijfer betreft het percentage werknemers met antwoordcategorieën Altijd + Vaak.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Heel veel werk doen
Enquêtevraag: Moet u heel veel werk doen?
Antwoordcategorieën:
Altijd.
Vaak.
Soms.
Nooit.
Cijfer betreft het percentage werknemers met antwoordcategorieën Altijd + Vaak.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Extra hard werken
Enquêtevraag: Moet u extra hard werken om iets af te krijgen?
Antwoordcategorieën:
Altijd.
Vaak.
Soms.
Nooit.
Cijfer betreft het percentage werknemers met antwoordcategorieën Altijd + Vaak.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Zelfstandigheid in het werk
Zelfstandigheid in het werk. Bijvoorbeeld zelfstandig beslissen hoe het werk wordt uitgevoerd, zelf de volgorde van werkzaamheden bepalen of zelf het werktempo bepalen.
Zelf beslissen
Enquêtevraag: Kunt u zelf beslissen hoe u uw werk uitvoert?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Volgorde werkzaamheden bepalen
Enquêtevraag: Bepaalt u zelf de volgorde van uw werkzaamheden?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Werktempo bepalen
Enquêtevraag: Kunt u zelf uw werktempo bepalen?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Oplossingen bedenken
Enquêtevraag: Moet u in uw werk zelf oplossingen bedenken om bepaalde dingen te doen?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Verlof nemen
Enquêtevraag: Kunt u verlof opnemen wanneer u dat wilt?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Werktijden bepalen
Enquêtevraag: Kunt u zelf bepalen op welke tijden u werkt?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Emotioneel belastend werk
Emotioneel belastend werk, bijvoorbeeld doordat er emotioneel moeilijke situaties zijn op het werk of het werk emotioneel veeleisend is.
Emotioneel moeilijke werksituaties
Enquêtevraag: Brengt uw werk u in emotioneel moeilijke situaties?
Antwoordcategorieën:
Nooit.
Soms.
Vaak.
Altijd.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Vaak en altijd.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.