Gezondheid, leefstijl, zorggebruik en -aanbod, doodsoorzaken; kerncijfers

Tabeltoelichting


Deze tabel biedt een actueel overzicht van de belangrijkste cijfers die op StatLine beschikbaar zijn op het brede gebied van gezondheid en zorg. Alle cijfers zijn rechtstreeks afkomstig uit andere tabellen op StatLine of via een eenvoudige omrekening verkregen. De oorspronkelijke tabellen waaruit de cijfers afkomstig zijn bieden mogelijkheden voor uitsplitsing naar kenmerken van personen of andere eenheden.
Het moment waarop nieuwe cijfers beschikbaar komen is niet voor alle cijferreeksen hetzelfde.
Bij de cijferreeksen over het aantal gediplomeerden/afgestudeerden staat bij verslagjaar t het aantal personen dat in school- of studiejaar t-1 tot t een diploma heeft behaald.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2001

Status van de cijfers:
De meeste cijfers zijn definitief.
Het laatst toegevoegde jaar is voorlopig voor:
- doodsoorzaken;
- perinatale sterfte bij zwangerschapsduur 22 weken of meer;
- huisartspatiënten naar diagnose;
- ziekenhuisopnamen naar diagnose;
- gemiddelde verpleegduur klinische opname ziekenhuis;
- verstrekte geneesmiddelen;
- AWBZ/Wlz-gefinancierde zorg met verblijf;
- artsen en verpleegkundigen werkzaam in de zorg;
- gediplomeerden mbo;
- afgestudeerde artsen en verpleegkundigen;
- instellingen: rentabiliteit en opbrengst per arbeidsjaar.
De laatste twee jaar zijn voorlopig voor:
- personen werkzaam in de gezondheids- en welzijnszorg;
- personen werkzaam in de gezondheidszorg.
Voor uitgaven aan zorg zijn de cijfers over 2021 voorlopig en de cijfers over 2019 en 2020 nader voorlopig; de overige cijfers zijn definitief.

Wijzigingen per 14 juli 2022:
Nieuwe cijfers zijn toegevoegd aan bestaande reeksen voor:
- levendgeborenen, relatief;
- doodsoorzaken;
- levensverwachting;
- ervaren gezondheid;
- huisartspatiënten naar diagnose;
- ziekenhuisopnamen naar diagnose;
- ziekteverzuim;
- gemiddelde verpleegduur klinische opname ziekenhuis;
- verstrekte geneesmiddelen;
- contacten zorgverleners;
- jeugdzorg;
- roken, alcoholgebruik, lichaamsbeweging;
- overgewicht;
- hoge bloeddruk;
- artsen en verpleegkundigen werkzaam in de zorg;
- personen werkzaam in de gezondheids- en welzijnszorg;
- personen werkzaam in de gezondheidszorg;
- gediplomeerden mbo;
- afgestudeerde artsen en verpleegkundigen;
- uitgaven aan zorg;
- gemiddelde afstand tot voorzieningen;
- instellingen: rentabiliteit en opbrengst per arbeidsjaar.
Een nieuwe reeks is toegevoegd voor ziekenhuisopnamen voor COVID19.

Wijzigingen per 22 december 2021:
Een nieuwe reeks is toegevoegd voor COVID19 als doodsoorzaak.


Wijzigingen per 9 juni 2021:
De cijfers over 'gediplomeerden mbo gezondheidszorg' zijn vervangen door nieuwe reeksen over mbo-gediplomeerden verzorging en verpleegkunde.
Nieuwe reeksen zijn toegevoegd over jeugdzorg en indicaties langdurige zorg.
Reeksen over AWBZ/WMo-gefinancierde zorg zonder verblijf zijn verwijderd.
De verwijderde reeksen over mbo-gediplomeerden en zorg zonder verblijf zijn nog beschikbaar op StatLine, namelijk in de tabellen MBO; gediplomeerden, opleidingsrichting in detail, sector 1990/'91-2015/'16 en Personen met indicatie/gebruik ZZV; grondslag, persoonskenm., 2009-2014.
Zie paragraaf 3 voor de links naar deze tabellen.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
December 2022 verschijnen de op dat moment beschikbare meest recente cijfers.

Toelichting onderwerpen

Gezondheid en ziekte
Ervaren gezondheid, contacten met de huisarts en ziekenhuisopnamen voor enkele diagnosen, ziekteverzuim
Ervaren gezondheid minder dan goed
Personen die het antwoord 'gaat wel', 'slecht' of 'zeer slecht' geven op de enquêtevraag 'Hoe is over het algemeen uw gezondheidstoestand?'. Andere antwoordcategorieën waren 'goed' of 'zeer goed'.
Ziekteverzuim
Ziekteverzuimpercentage.
Het totaal aantal ziektedagen van de werknemers, in procenten van het totaal aantal beschikbare (werk-/kalender-)dagen van de werknemers in de verslagperiode. Het ziekteverzuimpercentage is inclusief het verzuim langer dan een jaar en exclusief zwangerschaps- en bevallingsverlof.
Zorggebruik
Verpleegduur bij klinische opname, verstrekte geneesmiddelen, aantal contacten met zorgverleners, AWBZ/Wlz-gefinancierde zorg inclusief aantal 80-plussers, jongeren met jeugdzorg
Wlz/AWBZ-gefinancierde zorg
Wlz/AWBZ-gefinancierde zorg met verblijf
Personen met Wlz/AWBZ-zorg met verblijf
Het aantal personen van 18 jaar of ouder dat ultimo verslagjaar (tweede vrijdag van november) zorg met verblijf heeft ontvangen waarvan de kosten ten laste van de Wlz (Wet langduige zorg) of AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten) komen en waarvoor een eigen bijdrage betaald moet worden.

Zorg met verblijf omvat alle zorg in natura die ontvangen is in een instelling, waarvoor een eigen bijdrage betaald moet worden en waarvan de kosten voor rekening van Wlz/AWBZ komen. Ook logeeropvang in een instelling met de indicatie kort verblijf is opgenomen onder het gebruik van zorg met verblijf.

Personen onder de 18 jaar hoeven geen eigen bijdrage te betalen.

Zorg met verblijf wordt vanaf 2011 ingedeeld naar het type zorg dat men heeft ontvangen, uitgedrukt in zorgzwaartepakketten (zzp's).

Er zijn zzp's voor de sectoren Verpleging en Verzorging (VV), Gehandicaptenzorg (GHZ) en de langdurige Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ).
zzp Geestelijke gezondheidszorg
Personen met een zorgzwaartepakket (zzp) Geestelijke gezondheidszorg.

Zorg voor personen met psychische en/of psychiatrische problemen op basis van een zorgzwaartepakket/zorgprofiel (zzp) in de sector Geestelijke gezondheidszorg (GGZ), voor zover die gefinancierd wordt vanuit de Wlz/AWBZ (ook wel langdurige GGZ).
Determinanten van gezondheid
Determinanten van de gezondheid: alle factoren die de volksgezondheid beïnvloeden.

Informatie over rookgedrag, alcoholgebruik, lichamelijke activiteit, overgewicht en hoge bloeddruk, afkomstig van de CBS-Gezondheidsenquête.
Zwaar alcoholgebruik (12 jaar of ouder)
% personen in de bevolking van 12 jaar of ouder dat zware drinker is. Voor de jaren tot en met 2011 geldt dat een zware drinker iemand is die minstens 1 keer per week 6 of meer glazen alcohol op één dag drinkt. Voor de jaren vanaf 2012 is de definitie voor vrouwen veranderd: een vrouw wordt als zware drinker geclassificeerd als zij minstens 1 keer per week 4 of meer glazen alcohol op 1 dag drinkt. Door deze wijziging in de definitie kunnen de cijfers tot en met 2011 niet zonder meer vergeleken worden met de cijfers vanaf 2012.
Voldoet aan beweegrichtlijn (4+)
Percentage personen van 4 jaar en ouder dat voldoet aan de beweegrichtlijn. Personen vanaf 18 jaar dienen minstens 2,5 uur per week matig intensieve inspanning te verrichten verspreid over diverse dagen, zoals wandelen en fietsen, en minstens tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten te verrichten. Jongeren van 4 tot en met 17 jaar dienen minstens elke dag een uur matig intensieve inspanning te verrichten en minstens driemaal per week spier- en botversterkende activiteiten te verrichten.
De beweegrichtlijn is eind 2017 opgesteld door de Gezondheidsraad. Deze nieuwe richtlijn vervangt de Nederlandse Norm Gezond Bewegen, de fitnorm en de combinorm.
Hoge bloeddruk (12 jaar of ouder)
% personen van 12 jaar of ouder, dat met 'ja' antwoordt op de vraag: 'Heeft of had u in de afgelopen 12 maanden last van hoge bloeddruk?'.
Tot en met 2009 hebben de cijfers betrekking op de totale bevolking, waarbij is aangenomen dat personen jonger dan 12 jaar geen hoge bloeddruk hebben.
Opleiding en arbeidsmarkt in de zorg
Werkzamen gezondheids- en welzijnszorg
Alle personen die betaalde arbeid verrichten, ook al is het maar voor één of enkele uren per week, bij een in Nederland gevestigd bedrijf of bij een particulier huishouden in Nederland, met de voornaamste activiteit in de sector gezondheids- en welzijnszorg.
Deze sector omvat:
- behandeling in algemene en gespecialiseerde ziekenhuizen;
- geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg, eventueel in combinatie met overnachting;
- behandeling door medische en paramedische praktijken;
- ondersteunende activiteiten voor de gezondheidszorg, door bijvoorbeeld laboratoria en ambulancediensten;
- verpleging, verzorging of begeleiding met huisvesting door bijvoorbeeld verpleeg- en verzorgingshuizen of via begeleid wonen;
- welzijnszorg, zoals thuiszorg, lokaal welzijnswerk en hulp aan gehandicapten en ouderen;
- kinderopvang.
Werkzamen gezondheidszorg
Alle personen die betaalde arbeid verrichten, ook al is het maar voor één of enkele uren per week, bij een in Nederland gevestigd bedrijf of bij een particulier huishouden in Nederland, met de voornaamste activiteit in de sector gezondheidszorg.
Deze sector omvat:
- behandeling in algemene en gespecialiseerde ziekenhuizen;
- geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg, eventueel in combinatie met overnachting;
- behandeling door medische en paramedische praktijken;
- ondersteunende activiteiten voor de gezondheidszorg, door bijvoorbeeld laboratoria en ambulancediensten.
Zorguitgaven
Zorguitgaven in brede zin, per type zorg
Uitgaven aan geneeskundige zorg, langdurige zorg, welzijn en maatschappelijke dienstverlening, jeugdzorg en kinderopvang. Zorg omvat levering van diensten en goederen. De uitgaven zijn inclusief de geleverde zorg aan niet-ingezetenen door Nederlandse zorgaanbieders. Uitgaven aan onderlinge leveringen tussen zorgaanbieders tellen niet mee, het gaat om de uiteindelijke (finale) uitgaven.
De zorguitgaven zijn uitgedrukt in werkelijke prijzen; die geven aan hoe hoog de uitgaven zijn in prijzen van het betreffende jaar en geven de waardeontwikkeling weer. Het gaat om uitgaven aan zorggoederen en -diensten door alle instellingen, praktijken en organisaties die die goederen en diensten leveren; ook aanbieders voor wie het niet hun belangrijkste werk is, tellen mee.
Geestelijke gezondheidszorg
Uitgaven aan aanbieders van geestelijke gezondheidszorg
Psychiatrische ziekenhuizen, vrijgevestigde psychiaters, psychologen en ambulante geestelijke gezondheidszorg. Deze instellingen bieden behandeling en begeleiding van mensen met psychiatrische stoornissen en psychische problemen.