Centraal Bureau voor de Statistiek, Ga naar hoofdmenu / zoekveld.

HomeThema'sDossiersConjunctuurPublicatiesConjunctuurberichtInhoudBeschrijving afzonderlijke indicatoren > Consumentenvertrouwen

Consumentenvertrouwen

Grafiek cyclus: Consumentenvertrouwen

Volledige benaming

Index van het consumentenvertrouwen.

Omschrijving

De index van het consumentenvertrouwen geeft aan in hoeverre huishoudens vinden dat het economisch gezien beter of slechter gaat. Het consumentenvertrouwen wordt bepaald op basis van de mening van huishoudens over het algemene economisch klimaat en over de eigen financiële situatie.
Maandelijks worden hierover in het Consumenten Conjunctuuronderzoek (CCO) vijf vragen gesteld aan ongeveer duizend huishoudens. De geïnterviewden kunnen vinden dat het beter gaat ( de ‘optimisten’), dat het slechter gaat (de ‘pessimisten’) of dat de situatie gelijk blijft. De indicatoren worden berekend door het percentage optimisten te verminderen met het percentage pessimisten.

Overige informatie

De gestelde vragen zijn:

  • Vindt u dat in het algemeen de economische situatie van ons land de afgelopen twaalf maanden beter is geworden, slechter of hetzelfde gebleven?
  • En wat denkt u van de komende twaalf maanden? Zal in het algemeen de economische situatie van Nederland dan beter worden, slechter worden of hetzelfde blijven?
  • Als het gaat om meubelen, een wasmachine, een televisie en andere duurzame artikelen. Vindt u dat het nu voor de mensen een gunstige of een ongunstige tijd is om zulke grote aankopen te doen of noch het een noch het ander.
  • Is de financiële situatie van uw huishouden de laatste twaalf maanden beter geworden, slechter of ongewijzigd gebleven?
  • Wat verwacht u van de financiële situatie van uw huishouden? Zal deze in de komende twaalf maanden beter worden, slechter of ongewijzigd blijven?

Het gemiddelde saldo van het percentage optimisten en pessimisten van de eerste twee vragen wordt de indicator voor het economisch klimaat genoemd.
Het gemiddelde saldo van de laatste drie vragen wordt de koopbereidheid genoemd.
Het consumentenvertrouwen is het gemiddelde saldo van alle vijf de vragen.

Verschil met actuele ontwikkeling in Elektronisch Conjunctuurbericht (ECB)

De Conjunctuurklok (CK) is qua uitgangspunten en methode afwijkend van andere CBS statistieken. Dit wordt uitvoerig toegelicht in de uitgebreide handleiding van de Conjunctuurklok. Dit betekent dat de presentatie van de verschillende indicatoren in de CK kan afwijken van de “gebruikelijke” presentatiewijze van die indicatoren. De belangrijkste verschillen worden hieronder kort toegelicht.

Algemeen

Bij de CK gaat het nadrukkelijk om het geheel en samenspel van de verschillende conjunctuurindicatoren. Het is dus niet de bedoeling om een analyse te presenteren van afzonderlijke indicatoren. Het gaat om de “puntenwolk” en niet om de “afzonderlijke punten”. Het bij elkaar zetten van verschillende indicatoren in de CK vereist wél dat de verschillende conjunctuurindicatoren op een zelfde wijze bewerkt en gepresenteerd moeten worden. De specifieke handelswijze in de CK wordt ingegeven door methodologische overwegingen en door de eis tot uniformiteit.
Deze presentatiewijze in de CK kan dus afwijken van de gebruikelijke presentatiewijze van die indicator. Voor een analyse van de recente ontwikkelingen van een bepaalde indicator wordt uitdrukkelijk verwezen naar de betreffende pagina in het Elektronisch Conjunctuurbericht of naar de persberichten die het CBS over die indicator publiceert. De CK pretendeert dus niet een “betere” analyse te geven van bestaande CBS-indicatoren, de CK pretendeert wel een “samenhangende, uniforme en totale” analyse van het conjunctuurbeeld te geven door te concentreren op de conjuncturele component in de ontwikkeling van de indicatoren.
De verschillen met de gebruikelijke presentatiewijze kunnen betrekking hebben op de volgende aspecten (zie voor details de uitgebreide handleiding van de Conjunctuurklok).

Langetermijntrend

In de CK wordt gebruik gemaakt van een “flexibele trend”, in de meeste CBS-statistieken wordt een of andere vorm van een “starre trend” gebruikt.

Lengte van de trend

In de CK moet de langetermijntrend gebaseerd zijn op een periode met minimaal enkele conjunctuurcycli. Daarvoor is dus een lange reeks noodzakelijk. In de praktijk zijn er vaak geen doorlopende reeksen beschikbaar door trendbreuken. Dit betekent dat voor de CK in sommige gevallen trendbreuken “provisorisch” moeten worden hersteld of dat een nieuwe “synthetische reeks” moest worden gemaakt (niet met de pretentie om een betere analyse van die betreffende indicator te presenteren, maar alleen maar om de coördinaten van die indicator in de CK te kunnen bepalen) .

Kortetermijnontwikkelingen

In de CK wordt gebruik gemaakt van enigszins “gefilterde” ontwikkelingen. Dit gebeurd om het heen en weer schieten van de indicatoren tussen de kwadranten (knipperlichten) te voorkomen. In de meeste CBS-statistieken gebeurt dat niet en worden de meest recente maandcijfers (of voortschrijdende gemiddelden) gepubliceerd.

Bijstellingen

De CK geeft een beeld van de conjunctuur op een bepaald moment (en beschrijft dus niet de situatie over een bepaalde verslagperiode). Dit betekent ook dat het “beeld” in de CK (de plaats van de indicatoren in één van de kwadranten) nooit meer verandert (de foto is genomen). Bijstellingen in bepaalde indicatoren zijn dus ook nooit terug te zien in bijstellingen van de CK op een bepaald moment in het verleden. Een beweging in de meeste recente CK (t.o.v. van de CK op een eerder peilmoment) kan dus het gevolg zijn van het toevoegen van een nieuwe verslagperiode maar ook door een bijstelling van een indicator. Het gaat bij de CK dus om een “real-time” indicator.
(Het bovenstaande geldt uitdrukkelijk voor de coördinaten van de CK maar niet voor de cycli die in de beschrijving van de afzonderlijke indicatoren zijn opgenomen: de coördinaten van de CK worden uitsluitend ontleend aan de meest recente ontwikkelingen van de cycli).

Seizoencorrectie/werkdagcorrectie enz.

In de CK wordt in principe gewerkt met seizoengecorrigeerde cijfers (die in een eerdere fase al voor werkdageffecten zijn gecorrigeerd).In een aantal CBS-statistieken wordt niet voor seizoen - en werkdageffecten gecorrigeerd en als hiervoor wél gecorrigeerd wordt dan hoeft dat niet helemaal overeen te komen met de “standaard bewerkingen” die noodzakelijk zijn voor de CK. Bij het kiezen van de “instellingen”voor de CK is wél zo veel als mogelijk is rekening gehouden met de gebruikelijke werkwijze en presentatiewijze van de betreffende indicator (m.b.t. seizoen en werkdag correctie), maar verschillen zijn niet helemaal uit te sluiten.

Waardeer deze pagina:
Deel op Twitter Deel op Facebook Deel op LinkedIn Deel op Hyves