Economische risico’s gaan over de onzekerheid die mensen hebben over hun toekomstige materiële situatie. Die onzekerheid kan leiden tot stress en ongerustheid, wat een belemmering kan vormen voor mensen om bijvoorbeeld te investeren in opleidingen voor zichzelf of hun kinderen of om te investeren in huisvesting. Bij de onzekerheid over de materiële situatie draait het om het risico op verlies van inkomen door allerlei gebeurtenissen zoals de kans om werkloos of arbeidsongeschikt te worden, of een naaste te verliezen (overlijden, scheiding). Zowel de mate van onzekerheid over de kans op bepaalde risico’s als de materiële gevolgen van de situatie waarbij deze zich daadwerkelijk voordoen beïnvloeden de kwaliteit van leven.
De belangrijkste economische risico’s zijn terug te voeren op werkloosheid, ziekte en ouderdom. Voor werkloosheid is het onderscheid in baaninstabiliteit en baanonzekerheid van belang. Bij baaninstabiliteit gaat het over de consequenties van een baanwisseling. Het loon in de nieuwe baan kan bijvoorbeeld lager zijn dan in de vorige en er zou een pensioenbreuk kunnen ontstaan, wat consequenties heeft voor het toekomstige inkomen. Bij baanonzekerheid draait het om de duur van de werkloosheid. Twee mogelijke indicatoren voor baanonzekerheid zijn het aantal mensen dat op enig moment werk heeft en een jaar later niet meer en de kans die mensen zichzelf toeschrijven dat ze binnen twaalf maanden werkloos zullen worden.
Voor de dimensie economische risico’s zijn ook indicatoren van belang voor maatregelen die bescherming bieden tegen de gevolgen van werkloosheid. Dit zijn de aanspraak op een werkloosheidsuitkering, de vervangsratio van die uitkering, de aanspraak op een bijstandsuitkering als geen recht op een werkloosheidsuitkering bestaat en het niveau van de bijstand.
Het aantal personen zonder ziektekostenverzekering is een indicator voor economische onzekerheid door ziekte. Deze indicator geeft wel een onderschatting, omdat ook verzekerde mensen vaak een eigen bijdrage betalen bij ziekte. Deze eigen bijdrage is daarom ook als indicator aan te merken. Een derde voorbeeld van een indicator is de terugval in niet door een verzekering gedekt inkomen bij arbeidsongeschiktheid.
Voorbeelden van economische risico’s vanwege ouderdom zijn de armoedeval door pensionering en de onzekerheid van toekomstige pensioenuitkeringen. De hoogte hiervan hangt sterk af van de resultaten van beleggingen en de omvang van de premies die nu worden ingelegd.
Tot slot, verschillende risico’s dragen gezamenlijk bij aan economische onzekerheid en dat maakt een geaggregeerde indicator gewenst. Dit vraagt echter om verder onderzoek.