Wat behelst het onderzoek
Doel
Het doel van de statistiek van het wegvervoer is het samenstellen van overzichten (per kwartaal) met informatie over het binnenlandse en internationale goederenvervoer over de weg. Deze informatie wordt gespecificeerd naar aantal ritten, afgelegde afstand, vervoerd gewicht en vervoersprestatie (ladingtonkilometers). De goederenstromen worden uitgesplitst naar goederensoort en naar landen en regio’s van lading en lossing. Daarnaast wordt er onderscheid gemaakt tussen beroepsvervoer (vervoer van goederen tegen betaling voor rekening van derden) en eigen vervoer (het vervoer van goederen voor eigen rekening).
Doelpopulatie
De doelpopulatie omvat alle Nederlandse bedrijfsvoertuigen. Een aantal categorieën voertuigen, waaronder militaire voertuigen, landbouwvoertuigen en bedrijfsvoertuigen ouder dan 25 jaar, vallen buiten het onderzoek.
Statistische eenheid
Nederlandse bedrijfsvoertuigen met een maximaal toegestaan gewicht (laadvermogen plus leeg gewicht) van meer dan 3,5 ton. Bedrijfsvoertuigen met een kleiner maximaal toegestaan gewicht (bestelauto’s) worden eens in de vier jaar uitgevraagd. In de tussenliggende jaren worden deze uitkomsten bijgeschat.
Aanvang onderzoek
De waarneming in zijn huidige onderzoeksopzet is gestart in 2010. Sinds 2003 worden ook de bestelauto’s in het onderzoek meegenomen. Op basis van oudere waarnemingsmethoden zijn cijferreeksen beschikbaar vanaf 1945.
Frequentie
De uitzending, ontvangst en verwerking van het grondmateriaal is een continu proces, met tussentijdse afsluitingen op kwartaalbasis.
Publicatiestrategie
De kwartaalcijfers worden gepubliceerd na afsluiting van het laatste kwartaal van een verslagjaar.
Hoe wordt het uitgevoerd
Soort onderzoek
Het onderzoek is gebaseerd op een aselecte steekproef onder bedrijfsvoertuigen, met als hoofdindeling:
- Bedrijfsactiviteit (voor onderscheid eigen en beroepsvervoer)
- Totaal laadvermogen van de motorvoertuigen, exclusief aanhangwagens en opleggers
- Bouwjaar van het voertuig
- Type voertuig (bestelauto, vrachtauto, trekker e.d.)
Waarnemingsmethode
Berichtgevers kunnen de door het CBS gevraagde gegevens aanleveren óf via een internetvragenlijst, óf via XML (elektronisch aftappen van informatie uit het Transport Management Systeem van goederenwegvervoerders).
Berichtgevers
De eigenaren van de Nederlandse bedrijfsvoertuigen. Bij lease en verhuur wordt de gebruiker van het voertuig benaderd.
Steekproefomvang
Aan het begin van het statistiekjaar wordt een steekproef samengesteld van ongeveer 55 duizend kentekens uit het Nederlandse bedrijfsvoertuigenpark met een maximaal toegestaan gewicht van meer dan 3,5 ton. Voertuigen worden gegroepeerd naar berichtgever, die één week van het jaar wordt uitgevraagd. Om de lastendruk te beperken wordt deze steekproef elk jaar geoptimaliseerd. In het kader van de lastendruk worden de voertuigen met een maximaal toegestaan gewicht van onder 3,5 ton eens in de vier jaar uitgevraagd.
Controle- en correctiemethoden
Het CBS controleert de ontvangen gegevens op plausibiliteit. Er vindt onder meer een controle plaats op vervoerd gewicht in combinatie van het laadvermogen. De opgegeven vervoersafstanden worden vergeleken met informatie uit Routeplannersoftware.
Weging
De ontvangen enquêtegegevens worden opgehoogd naar het totale aantal voertuigen in de verslagperiode.
Wat is de kwaliteit van de uitkomsten
Nauwkeurigheid
Door het gekozen steekproefontwerp en de toegepaste controle-correctiemethoden valt de nauwkeurigheid van de uitkomsten binnen de 95%-betrouwbaarheidsmarge.
Vergelijkbaarheid in de tijd
Bij de statistiek van het wegvervoer is het doel om de actuele ontwikkelingen in beeld te brengen. Het CBS corrigeert voor belangrijke breuken die optreden als gevolg van methode- en definitiewijzigingen.
Beschrijving kwaliteitsstrategie
De uitkomsten van het onderzoek worden pas gepubliceerd nadat deze zijn beoordeeld op plausibiliteit. Om de plausibiliteit van de uitkomsten vast te stellen worden onder andere de volgende controles uitgevoerd:
- Tijdreeksanalyse (consistentie in de tijd)
- Kengetallenanalyse (verhouding tussen variabelen)
- Confrontatie met uitkomsten uit andere bronnen
